Ogród

Odnawiamy ogród

By  | 

Na pustej działce zwykle najpierw wznosi się budynek i dopiero potem zakłada ogród. Zdarza się jednak, że stajesz się właścicielem domu otoczonego zielenią. Na pierwszy rzut oka wszystko wygląda dobrze, ale po jakimś czasie zaczynasz dostrzegać, że drzewa mają uschnięte gałęzie, a rabaty zarastają chwastami.

Miejsce, które wymaga odnowienia, wcale nie musi być stare i zapuszczone. Często kilkunastoletnie ogrody wyglądają źle tylko dlatego, że rośliny za bardzo się rozrosły.

images

Projektować zmiany

Zanim przystąpisz do działania, zastanów się, co chcesz osiągnąć. Jeśli ogród nieco zarósł poprzestań na przerzedzeniu roślin, przycięciu gałęzi, przesadzeniu kwiatów i usunięciu obumarłych okazów.
Kłopoty zaczynają się, gdy chcesz zmienić kompozycję ogrodu. Zawsze trzeba się liczyć z tym, że efekt prac może nie spełnić twoich oczekiwań, a trudno będzie przywrócić ogrodowi pierwotny kształt. Dlatego warto naszkicować sobie plan prac i przemyśleć wszelkie zmiany.

images (1)

Odnowienie ogrodu często łączy się z przeprowadzeniem robót ziemnych np. z usypaniem skarpy lub wykopaniem oczka wodnego. Niestety, prace te mogą zniszczyć rośliny. Należy się liczyć nie tylko z mechanicznymi uszkodzeniami takimi jak złamania czy zdarcie kory z pnia, ale również ze szkodami spowodowanymi zmianami poziomu terenu.Drzewa i krzewy tuż pod powierzchnią ziemi wykształcają drobne korzonki, które oprócz wody i składników pokarmowych pobierają także tlen. Jeśli je przysypiemy, nie będą mogły oddychać i roślina po pewnym czasie udusi się. Równie niebezpieczne jest wykopanie głębokiego dołu tuż obok rośliny.

Kłopoty z drzewem

Uschniętą lub nadłamaną gałąź należy jak najszybciej usunąć, bo może po prostu ułamać się, spaść i zrobić komuś krzywdę. Poza tym w miejscu uszkodzenia gromadzą się bakterie i grzyby, które mogą zainfekować całe drzewo. Pamiętaj jednak, że każde cięcie pozostawia ranę, przez którą do wnętrza rośliny wnikają zarodniki grzybów chorobotwórczych. Dlatego zawsze należy dbać o to, aby powierzchnia rany była jak najmniejsza i nie zbierała się na niej woda. W wilgotnym środowisku choroby łatwiej się rozwijają. Najlepiej przycinać konary na tzw. obrączkę, czyli pozostawić bardzo krótki (4-5-centymetrowy) odcinek gałęzi. Ma się wtedy pewność, że tkanki pnia nie zostały uszkodzone. Pamiętaj, żeby każdą ranę od razu zabezpieczyć odpowiednim preparatem, np. maścią sadowniczą lub Lac Balsamem.

Niebezpieczne dla drzewa jest także usuwanie grubych i ciężkich gałęzi. Konar cięty od góry może ułamać się, odrywając przy okazji korę z pnia. Taką ranę niełatwo zabezpieczyć przed zainfekowaniem, a jeśli jest naprawdę rozległa, może doprowadzić do obumarcia drzewa. Lepiej więc wykonać specjalne nacięcie od dołu konara. Powinno ono sięgać mniej więcej 1/3-1/2 jego grubości i znajdować się 5-10 centymetrów dalej niż właściwe cięcie. Nawet jeśli gałąź się złamie, to pęknięcie sięgnie tylko miejsca, w którym skończyłeś dolne nacięcie i konar odpadnie, nie zdzierając kory. Pozostanie wyrównanie powierzchni i posmarowanie jej Lac Balsamem.

Przesadzanie starych drzew jest dość ryzykowne. Zamiast narażać się na utratę kilkunastoletniego egzemplarza, lepiej pozostawić go na swoim miejscu. Może się jednak zdarzyć, że mimo wszystko chcesz przesadzić drzewo. Jeśli jest młode i niewysokie, możesz spróbować zrobić to sam. Jesienią dookoła pnia w odległości ok. 50 cm trzeba wykopać głęboki na 0,6-0,7 m rowek. Możesz to zrobić nieco dalej, ale pamiętaj, że im większy okrąg, tym większa bryła korzeniowa i ciężar do przeniesienia. Jeśli przesadzisz, nie podniesie go nawet dwóch silnych mężczyzn. Podczas kopania przetnij wszystkie większe korzenie, co pobudzi roślinę do wytworzenia nowych, cienkich korzonków. Od nich zależy, czy drzewo przyjmie się na nowym miejscu. Boki rowu wyłóż grubą folią ogrodniczą, aby nowe korzenie nie rozrastały się wszerz. Wiosną na nowo okop roślinę i podetnij jej od dołu korzenie. Następnie ostrożnie, tak aby nie uszkodzić bryły korzeniowej, obwiąż ją (np. jutą), przetransportuj na nowe miejsce i posadź. Na dno dołu podsyp trochę piasku, co zapewni lepszy drenaż. Unikaj nawozów organicznych np. kompostu. Rozkładające się resztki organiczne mogą być przyczyną gnicia korzeni.

download (3)

Jeśli drzewo jest duże, trzeba zwrócić się o pomoc do wyspecjalizowanej, dysponującej odpowiednim sprzętem firmy, która może podjąć się przetransportowania nawet bardzo dużych okazów. Niestety, wiąże się to zazwyczaj ze sporymi kosztami.

Przesadzone drzewo należy od razu obficie podlać, aby dookoła bryły korzeniowej osiadła ziemia. Potem trzeba znacznie skrócić mu gałęzie, bo roślina utraciła dużą część korzeni, a te, które pozostały, nie będą mogły pobrać dostatecznej ilości wody z podłoża. Nie można też dopuścić do przesuszenia podłoża. Korzenie nie sięgają głęboko i nie pobierają wody z niżej położonych warstw gleby. Warto też zabezpieczyć roślinę przed silnymi wiatrami. W tym celu w trzech-czterech miejscach wbija się w ziemię solidne haki i linami przywiązuje do nich drzewo.

Jeśli chcesz wyciąć rosnące na posesji drzewo, pamiętaj, że bez zezwolenia masz prawo usunąć jedynie gatunki owocowe, a ozdobne tylko wtedy, gdy nie mają więcej niż 30 lat. Na wycięcie innych, nawet chorych lub uschniętych wymagane jest pozwolenie wydziału ochrony środowiska urzędu gminy. Wysokość opłaty zależy od gatunku drzewa i średnicy pnia.

Odmłodzić krzewy

Stare krzewy wymagają głównie cięć kosmetycznych. Usuń wszystkie krzyżujące się, ocierające o siebie, nadłamane i chore pędy, a także te, które zniekształcają pokrój rośliny. Wykonaj też tzw. cięcia prześwietlające mające na celu przerzedzenie zbyt zagęszczonej korony. Dotyczy to w zasadzie krzewów liściastych, bo tylko niektóre iglaki, np. cis, dobrze znoszą cięcie.

images (3)
Jeżeli krzew jest bardzo zdeformowany, a pędy zamiast się rozkrzewić wyrosły w górę lub, gdy jest stary i cięcia kosmetyczne niewiele pomogą, można próbować go odmłodzić. Odmłodzenie polega na usunięciu starych zdrewniałych pędów i nie wszystkie gatunki je lubią. Zabieg dobrze zniosą forsycja, derenie, cisy, lilaki (bzy), mahonie, krzewuszki, pięciorniki, róże, tawuły. Odmłodzą się jedynie rośliny będące w dobrej formie. Najpierw przynajmniej przez rok trzeba starannie opiekować się krzewami, podlewać je i nawozić. Dopiero wiosną następnego roku możesz przyciąć je do wysokości 30 cm. Tak pobudzone krzewy w ciągu jednego sezonu powinny wykształcić nowe silne przyrosty. Nie spodziewaj się jednak, że zakwitną.

Trudniejsze jest odmłodzenie żywopłotu. Nie zawsze da się go przyciąć tak nisko, jak byś chciał. Wystarczy jednak skrócić gałęzie najbardziej jak się uda i potem systematycznie przycinać nowe przyrosty. Po dwóch latach powinieneś zauważyć znaczną poprawę.

Ziemia jak nowa

Zanim w nowym ogrodzie zdecydujesz się posadzić kwiaty, powinieneś zająć się glebą. Zacznij od przekopania i odchwaszczenia terenu. Najlepiej jeśli zrobisz to ręcznie, bo użycie środków chwastobójczych odbije się niekorzystnie na roślinach. Następnie powinieneś określić odczyn podłoża. Zazwyczaj jest ono bardzo zakwaszone, a więc wymaga wapnowania. Często trzeba też poprawić strukturę gleby. Wierzchnią warstwę gleby zbyt gliniastej miesza się z piaskiem, a zbyt piaszczystej z kompostem lub obornikiem.

download (4)

W skrajnych przypadkach, gdy podłoże jest bardzo zniszczone, jego wierzchnią warstwę można całkiem wymienić. W tym celu zdejmuje się około 15-20 cm ziemi i na jej miejsce kładzie żyzną ziemię ogrodniczą. Niestety, taka wymiana jest kosztowna, zwłaszcza gdy przeprowadza się ją w całym ogrodzie.